หลักการสำคัญของโครงการนี้

โครงการนี้ถูกออกแบบขึ้นเพื่อให้

• วิสาหกิจชุมชน มีส่วนร่วมเป็นเจ้าของจริง

• เกษตรกร ไม่ต้องแบกรับความเสี่ยงเกินตัว

• การดำเนินงาน มีความต่อเนื่อง โปร่งใส และยั่งยืน

• สามารถขยายผลได้หลายอำเภอ หลายจังหวัด

เราจึงใช้โครงสร้างการร่วมทุนแบบ
“แยกโครงการ แยกความเสี่ยง”

บริษัทโครงการเฉพาะกิจ (SPV) คืออะไร

SPV (Special Purpose Vehicle) คือ

บริษัทที่จัดตั้งขึ้นมา เพื่อดำเนินโครงการใดโครงการหนึ่งโดยเฉพาะ เช่น

• โกดังรวบรวมและจัดการชีวมวล → 1 บริษัท

• โรงงานผลิตปุ๋ยอินทรีย์ → อีก 1 บริษัท

แต่ละบริษัท

• มีบัญชีของตัวเอง

• มีรายได้–ค่าใช้จ่ายของตัวเอง

• ถ้าโครงการหนึ่งมีปัญหา จะไม่กระทบอีกโครงการหนึ่ง

นี่คือกลไกที่ช่วย ปกป้องวิสาหกิจชุมชนและเกษตรกร

โครงสร้าง โรงเก็บชีวมวล (Warehouse SPV)

(โกดังรวบรวม–อัดก้อน–ขนส่งฟางข้าวและใบอ้อย)

ผู้ถือหุ้น

• CEV REpow : 80%

• วิสาหกิจชุมชนทำนาข้าวแปลงใหญ่ (CE Rice) : 10% (ลงเงินจริงเมื่อมั่นใจ)

• วิสาหกิจชุมชนทำไร่อ้อยแปลงเล็ก (CE Sugarcane) : 10% (ลงเงินจริงเมื่อมั่นใจ)

บทบาทของ โรงเก็บชีวมวล (Warehouse SPV)

โรงเก็บชีวมวล ทำหน้าที่เป็น

“โครงสร้างพื้นฐานส่วนกลางของชุมชน”

โดยรับผิดชอบ:

• การรวบรวมฟางข้าวและใบอ้อย

• การอัดก้อน (baling)

• การขนส่ง

• การควบคุมคุณภาพและการเก็บรักษา

เกษตรกร ไม่ต้องลงทุนเครื่องจักรเอง
ไม่ต้องรับความเสี่ยงด้านโลจิสติกส์

สถานะของวิสาหกิจชุมชนใน โรงเก็บชีวมวล SPV

วิสาหกิจชุมชนมี 2 สถานะพร้อมกัน

1) ผู้ถือหุ้น

• มีสิทธิ์รับเงินปันผล

• มีส่วนร่วมกำหนดทิศทางโครงการ

• ไม่ต้องรับผิดชอบหนี้เกินเงินลงทุน

2) สมาชิกผู้ใช้บริการ

• ใช้บริการรวบรวม–อัดก้อน–ขนส่ง

• ชำระ ค่าสมาชิกรายปี
  (ผูกกับเงินอุดหนุนจากภาครัฐตามนโยบายอากาศสะอาด)

ค่าสมาชิก = ค่าบริการ
ไม่ใช่ภาษี และไม่ใช่การจ่ายซ้ำซ้อน

ระบบสมาชิกและความต่อเนื่องของโครงการ

• เกษตรกรที่เข้าร่วม ต้องสมัครเป็นสมาชิกผ่านวิสาหกิจชุมชน

• สมาชิกมี ระยะผูกพันขั้นต่ำ 10 ปี

• หากต้องการถอนตัว ต้องแจ้งล่วงหน้า อย่างน้อย 1 ปี

หากเกษตรกรบางรายถอนตัว
→ วิสาหกิจชุมชนมีหน้าที่บริหารหาสมาชิกใหม่ทดแทน
เพื่อให้ปริมาณชีวมวลเป็นไปตามสัญญา

หากส่งมอบไม่ครบตามที่ตกลง
→ จะมีการ ชะลอการจ่ายเงินปันผล
(ไม่ใช้ค่าปรับเงินสด ไม่ฟ้องร้อง)

โครงสร้างโรงแปรรูปชีวมวล (Compost Plant SPV)

(โรงงานผลิตปุ๋ยอินทรีย์จากชีวมวลและมูลสัตว์)

ผู้ถือหุ้น

• CEV REpow : 80%

• วิสาหกิจชุมชนปศุสัตว์ (CE Livestock) : 10% (ลงเงินจริงเมื่อมั่นใจ)

• วิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์ (CE Organic) : 10% (ลงเงินจริงเมื่อมั่นใจ)

หมายเหตุ:
วิสาหกิจแปลงใหญ่นาข้าวและแปลงเล็กไร่อ้อย ไม่ถือหุ้นในส่วนนี้
เพื่อไม่ให้บทบาทซ้ำซ้อน

บทบาทของแต่ละฝ่าย

วิสาหกิจชุมชน-ปศุสัตว์

• จัดการสมาชิกฟาร์ม (โคเนื้อ โคนม กระบือ สุกร ไก่)

• จัดหามูลสัตว์ที่มีคุณภาพ

• บริหารสมาชิกและปริมาณวัตถุดิบ

วิสาหกิจชุมชน-เกษตรอินทรีย์

• เป็นผู้ใช้และกระจายปุ๋ยอินทรีย์

• ส่งเสริมเกษตรอินทรีย์ในพื้นที่

• เชื่อมโยงตลาดและการใช้จริงในแปลงเกษตร

โรงแปรรูปชีวมวลผลิตคอมโพสปุ๋ยอินทรีย์

• เดินระบบโรงงาน

• ควบคุมคุณภาพ

• ดูแลมาตรฐานสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย

หลักการเดียวกับ โรงเก็บชีวมวล

• สมาชิกฟาร์มปศุสัตว์
  → สมัครเป็นสมาชิกระยะยาว  10-20 ปี
  → แจ้งล่วงหน้า 1 ปี หากถอนตัว

• หากสมาชิกถอน
  → วิสาหกิจชุมชนปศุสัตว์ - ต้องหาฟาร์มใหม่ทดแทน

• หากส่งมอบมูลสัตว์ไม่ครบ
  → ชะลอการจ่ายเงินปันผลของ วิสาหกิจชุมชนปศุสัตว์

ทำไมโครงสร้างนี้จึง “ยุติธรรมและยั่งยืน”

โครงสร้างนี้ทำให้:

• เกษตรกร ไม่เสี่ยงเกินตัว

• วิสาหกิจชุมชน มีรายได้ประจำ + รายได้จากการถือหุ้น

• โครงการ ดำเนินต่อได้ยาว 10–20 ปี

• ทุกฝ่ายรู้หน้าที่ของตนเองชัดเจน

เราเชื่อว่า

“โครงการจะยั่งยืนได้  ต้องทำให้ชุมชนเป็นเจ้าของ ไม่ใช่แค่ผู้ส่งวัตถุดิบ”

วิสาหกิจชุมชนสามารถถือหุ้นลมได้อย่างไร

วิสาหกิจชุมชนสามารถขอพิจารณาถือหุ้นลมได้ หากมีเงื่อนไขประกอบครบถ้วน ดังต่อไปนี้

1) บทบาทของสภาเกษตรกรจังหวัด

สภาเกษตรกรจังหวัดออก หนังสือแสดงเจตจำนง (Letter of Intent: LOI) แสดงความประสงค์ที่จะเป็น ผู้ร่วมริเริ่มและพัฒนาโครงการโรงเก็บชีวมวลและโรงแปรรูปชีวมวล ร่วมกับบริษัท CEV REpow จำกัด

ต่อมา สภาเกษตรกรจังหวัดจะจัดทำ บันทึกความเข้าใจ (Memorandum of Understanding: MOU) เพื่อกำหนดบทบาทในเชิงสนับสนุนและกำกับดูแลเชิงสถาบัน ได้แก่

• รับรองกระบวนการคัดเลือกวิสาหกิจชุมชนที่เข้าร่วมโครงการ

• รับรองว่าวิสาหกิจชุมชนมี

  • โครงสร้างการบริหารที่ชัดเจน

  • ระบบบัญชีที่ตรวจสอบได้

  • การประชุมสมาชิกอย่างสม่ำเสมอ

• ติดตามผลการดำเนินงานของวิสาหกิจชุมชนที่เข้าร่วมถือหุ้น

• ทำหน้าที่เป็น กลไกไกล่เกลี่ยกรณีผิดนัดการส่งมอบชีวมวล
  (ไม่ใช่การรับผิดชอบหนี้หรือภาระทางการเงินของโครงการ)

• ติดตามภาพรวมปริมาณวัตถุดิบในระดับจังหวัด

• แจ้งเตือนล่วงหน้าเมื่อมีความเสี่ยง เช่น ภัยแล้ง โรคพืช หรือปัจจัยอื่น

• ประสานวิสาหกิจชุมชนสำรองในกรณีจำเป็น

• เป็นผู้ไกล่เกลี่ยข้อขัดแย้งก่อนเข้าสู่กระบวนการทางกฎหมาย เพื่อช่วยลดข้อพิพาทและรักษาความสัมพันธ์ในพื้นที่

• ยืนยันหลักการว่า หากมีการเปลี่ยนแปลงกรรมการหรือผู้นำชุมชน ข้อผูกพันและข้อตกลงของวิสาหกิจชุมชนยังคงมีผลต่อเนื่อง ไม่สิ้นสุดตามตัวบุคคล

2) ความผูกพันของวิสาหกิจชุมชน

วิสาหกิจชุมชนที่ต้องการถือหุ้นลม จะต้อง

• ทำข้อตกลงเข้าร่วมโครงการในระยะยาว 20 ปี (ในระดับองค์กร)

• บริหารจัดการสมาชิกเกษตรกรอย่างเป็นระบบ

• รับผิดชอบความต่อเนื่องของวัตถุดิบตามที่ตกลงกับโครงการ

• ยอมรับเงื่อนไขการกำกับดูแล และตัวชี้วัดการดำเนินงานของโครงการ

หุ้นลม ไม่ใช่หุ้นฟรี

หุ้นลมคือหุ้นที่ได้จาก “ความรับผิดชอบ ความต่อเนื่อง และความร่วมมือของทั้งองค์กร” ไม่ใช่สิทธิ์ที่ได้รับโดยอัตโนมัติ แต่เป็นผลจากความเชื่อมั่นและความร่วมมือระยะยาวของทั้งจังหวัด หรือกลุ่มอำเภอ (ครัสเตอร์) ในจังหวัดนั้นๆ

หลักการสำคัญที่โครงการยึดถือ

• ไม่มีการบังคับให้ลงทุนด้วยเงินสดตั้งแต่เริ่มต้น (สามารถลงเงินจริงได้เมื่อมั่นใจ)

• วิสาหกิจชุมชน ไม่ต้องแบกรับหนี้ของโครงการ

โครงการนี้ตั้งใจให้  -  เกษตรกร วิสาหกิจชุมชน และจังหวัด เติบโตไปพร้อมกันอย่างมั่นคงและยั่งยืน